Słupy elektoenergetyczne na nieruchomości


Gdyby mieli Państwo pytania dotyczące tego czy innego tematu zachęcam do bezpośredniego kontaktu z moja osobą.


W dzisiejszym wpisie chciałbym skupić się na problematyce urządzeń przesyłowych, takich jak linie elektroenergetyczne, słupy, sieci wodociągowe i inne, wybudowane na cudzych nieruchomościach. Warto w tym miejscu rozróżnić dwie sytuacje:
1. Urządzenia które przedsiębiorstwo dopiero zamierza wybudować,
2. Urządzenia już wybudowane (zaszłości często sięgające czasów PRL).

W pierwszym przypadku przedsiębiorstwo zamierzające wybudować urządzenia przesyłowe na podstawie przepisów Kodeksu Cywilnego może wystąpić z wnioskiem o ustanowienie służebności przesyłu na jego rzecz. Natomiast właściciel nieruchomości, na której planuje się budowę linii "elektrycznej", może domagać się wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu. Sprawy tego rodzaju należą do właściwości Sądów Rejonowych ze względu na położenie nieruchomości, sprawy te są rozpatrywane w postępowaniu nieprocesowym. Podstawą rozstrzygnięć Sądu są w tej sprawie opinie biegłych sądowych, którzy wyznaczają przebieg pasa służebności, oraz obliczają powierzchnię gruntu wyłączoną z użytkowania, powierzchnię gruntu o ograniczonym użytkowaniu oraz obliczają wartość wynagrodzenia z tego tytułu.
Poza postępowaniem sądowym istnieje również możliwość ustanowienia służebności przesyłu w drodze umowy cywilno-prawnej (Akt Notarialny) między właścicielem gruntu a przedsiębiorstwem przesyłowym, co pozwala zaoszczędzić koszty postępowania sądowego (wynagrodzenie biegłych sądowych mogą sięgać ok. od 2 do 5 tys. zł) oraz przyczyni się do przyspieszenia czasu potrzebnego do ustanowienia służebności przesyłu.
Inną jeszcze możliwością posadowienia urządzeń przesyłowych, z której może skorzystać przedsiębiorstwo przesyłowe realizujące inwestycję celu publicznego, jest np. ograniczenie prawa własności na podstawie przepisów ustawy o Gospodarce Nieruchomościami.

Przechodząc do omówienia punktu drugiego, wskazać należy, że dotyczy on sytuacji kiedy właściciel nieruchomości ma wybudowane już urządzenia przesyłowe. Często właściciel taki albo kupił taką działkę z linią elektroenergetyczną od poprzedniego właściciela gruntu albo kupił ją w czasach PRL-u i w tych czasach wybudowana została linia elektroenergetyczna. W takiej sytuacji właściciel nieruchomości może domagać się:
a) wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu - patrz pkt 1 (usankcjonowanie posadowienia urządzeń),
b) odszkodowania za bezumowne korzystanie z jego nieruchomości - maksymalnie za okres ostatnich 10 lat.
W tej sytuacji właścicielowi przysługują dwa powyższe roszczenia, które mogą być realizowane niezależnie jeden od drugiego. W praktyce warto zacząć od roszczenia wskazanego w pkt. a) a po tym postępowaniu wnieść powództwo z pkt. b).
Roszczenia powyższe przysługują pod warunkiem, że właściciel nieruchomości ani jego poprzednik prawny nie otrzymał rekompensaty, odszkodowania za posadowione urządzenia przesyłowe. Należy również mieć na uwadze, iż zakłady przesyłowe często podnoszą zarzut zasiedzenia służebności przesyłu, jednakże zarzut taki może być uwzględniony przez Sąd tylko wtedy gdy przedsiębiorstwo przesyłowe złoży we właściwym Sądzie osobny wniosek o zasiedzenie służebności przesyłu.

Niniejsze opracowanie w oczywisty sposób nie wyczerpuje przedstawionego tematu a jedynie zwraca uwagę na niektóre aspekty zagadnienia.